Finlandiya'nın eğitim sistemi çok başarılı
Finlandiya'nın eğitim sistemi çok başarılı Finlandiya’da eğitim, Eğitim Bakanlığı’nın sorumluluğu altındadır. İlköğretim ve ortaöğretim ikinci devrede öğretim sunan kurumların bir çoğu yerel yetkililer ya da ortak belediye kurulları (belediye birlikleri) tarafından idare edilmektedir. 2003 yılında öğrencilerin % 98’i kamu tarafından finanse edilen ilköğretim okullarında öğrenim görmekte iken kamu tarafından finanse edilen Ortaöğretim ikinci devre okullarına devam edenlerin oranı % 97, kamu tarafından finanse edilen ortaöğretim ikinci devre okullarına devam edenlerin oranı ise % 87oranında idi. Eğitimi finanse etme sorumluluğu Devlet ile yerel yetkililer arasında bölünmüştür. İlk ve orta öğretim için kullanılan fonlarda devlet masrafların % 57’sini karşılarken belediyelerin sağladığı katkı ortalama olarak % 43 civarında seyretmektedir. Doğumlarından 6 yaşına kadar olan süre boyunca çocuklar kreşlere (kindersartenler) ya da her biri ailenin gelirine göre makul fiyatlar talep eden özel yuvalarda bulunan daha küçük boyuttaki aile kreş gruplarına gidebilmektedirler. 2001 yılından bu yana 6 yaşındaki bütün çocuklar ücretsiz okul öncesi eğitim alma hakkına sahiptirler.. 2002 yılında 6 yaşındaki çocukların % 98’i okul öncesi eğitime katılmıştır. Çocuklar yedinci yaşlarını doldurdukları yıl içerisinde zorunlu öğretime başlamak zorundadırlar. İlk altı yılda öğrenciler genelde konuların çoğu için aynı öğretmene bağlıdırlar. Ancak özellikle görsel san'atlar, müzik ve beden eğitimi gibi konularda konu öğretmenleri de kullanılmaktadır. 7 ila 9 sınıflardaki çocuklar neredeyse her konu için ayrı öğretmenden eğitim almaktadırlar. Temel eğitimde zorunlu ana konular ana dil (Fince ya da İsveçce) ve edebiyat, ikinci ulusal dil, yabancı diller, çevre çalışmaları, sağlık eğitimi, din ya da ahlâk bilimi, tarih, sosyal bilgiler, matematik, fizik, kimya, biyoloji, coğrafya, beden eğitimi, müzik, görsel san'atlar, el san'atları, ev ekonomisi ve rehberlik dersleridir. Zorunlu öğretimi başarıyla tamamlayan öğrenciler genel ve meslekî eğitim ve öğretim için uygundurlar. Öğrencilerin % 90’ından fazlası temel eğitimin hemen ardından eğitimlerine devam etmektedirler. Bu öğrencilerin yaklaşık % 54’ü genel Ortaöğretim ikinci devreye devam etmeyi seçerken % 36’sı ise meslekî eğitim veren Ortaöğretim ikinci devreleri tercih etmektedir. Genel Ortaöğretim ikinci devre eğitiminin öğretim programı üç sene olarak belirlenmiştir. Ancak öğrenciler bu eğitimi 2 ya da 4 yılda da tamamlayabilmektedirler. Eğitim yıllık derslere göre organize edilmiş değildir. Her ders, dersin tamamlanmasına göre değerlendirmeye tabi tutulur ve bir öğrenci gerekli sayıda dersi tamamladığı zaman okul diplomasını alır. Genel Ortaöğretim ikinci devre eğitimi iki ulusal ana dili, bir yabancı dili ve matematik ya da genel dersleri (insanî bilimler ve doğal bilimler) içeren dört zorunlu testten oluşan ulusal bir üniversite giriş sınavı ile sona ermektedir. Finlandiya’daki üniversite giriş sınavı yüksek öğrenim için genel seçilebilirlik imkânı sunmaktadır. Buna ek olarak, Finlandiya teknik okul derecesine sahip olanlar, Ortaöğretim ikinci devre sonrası meslekî yeterliliklere sahip olanlar ya da en azından üç yıllık bir meslekî yeterliliğe sahip olanlar da üniversite eğitimi için seçilebilirliğe sahip olarak addedilmektedirler. Üniversiteler aynı zamanda alâkalı üniversite tarafından gerekli olarak addedilen açık üniversite çalışmalarını tamamlamış olan ya da üniversitenin çalışmaları tamamlamak için gerekli beceri ve bilgiye sahip olduğuna inandığı kişileri de kabul edebilir. Finlandiya’da yaklaşık 20 üniversite ve kolej bulunmaktadır. Bu eğitim kuruluşlarına girmek genellikle zordur. Giriş sınavları yaz aylarında ve öğrenci seçimi, öğrencinin okuldaki performansı ile giriş sınavındaki başarısı göz önünde bulundurularak yapılır. Resmî okul sistemlerine ek olarak kapsamlı kamu veya özel işletilen enstitüler de yetişkin eğitimi için çok çeşitli fırsatlar sunmaktadır. Günümüzde üniversite mezunu kadın sayısı oldukça çoktur. Bilim ve teknoloji erkeklerin ilgisini daha çok çekerken kadınlar sosyal konulu alanlarla daha ilgilidir. Bugün doktora adaylarının yarısından fazlası kadındır. Öte yandan kadın üniversite profesörleri % 20’den az iken alt kademe eğitmenlerin yarısından fazlası kadındır. Kaynaklar: (EURYDICE, www.megep.meb.gov.tr, Finlandiya Büyükelçiliği) |
